OPS Dzierżoniów

Zasady postępowania w sytuacjach kryzysowych związanych z przemocą w rodzinie

  1. Definicja przemocy w rodzinie
  2. Rodzaje pomocy udzielanej osobom doznającym przemocy w rodzinie
  3. Najważniejsze działania podejmowane w przypadku podejrzenia stosowania przemocy w rodzinie
  4. Zakończenie procedury "Niebieskiej Karty"

 


 1.  Definicja przemocy w rodzinie


Zgodnie z art. 2 pkt. 2 ustawy z dnia z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. Nr 180, poz. 1493, z późn. zm.) przemocą nazywamy:

jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie naruszające prawa lub dobra osobiste członków rodziny, a także innych osób wspólnie zamieszkujących lub gospodarujących, w szczególności narażające te osoby na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia, naruszające ich godność, nietykalność cielesną, wolność, w tym seksualną, powodujące szkody na ich zdrowiu fizycznym lub psychicznym, a także wywołujące cierpienia i krzywdy moralne u osób dotkniętych przemocą.

 

O przemocy w rodzinie możemy więc mówić wtedy, gdy zostaną spełnione cztery warunki:

  • działanie podejmowane jest z pewną intencją (np.: uzyskanie przewagi, zmuszenie do posłuszeństwa),

  • jedna osoba ma wyraźną przewagę nad drugą (np.: fizyczną, ekonomiczną),

  • działanie lub zaniechanie jednej osoby narusza prawa i dobra osobiste drugiej,

  • osoba, wobec której stosowana jest przemoc, doznaje cierpienia i szkód fizycznych i psychicznych.

 

 Przemoc to nie to samo, co agresja.

Zjawiska te odróżnia istnienie przewagi sił jednej ze stron. W przemocy jest ona zawsze po stronie sprawcy, w przypadku agresji jest zrównoważona.

 

Formy przemocy:

W literaturze psychologicznej i pedagogicznej (J. Pospiszyl – „Przemoc w rodzinie”, D. Jaszczak-Kużmińska, K. Michalska – „Przemoc w Rodzinie wobec osób starszych i niepełnosprawnych. Poradnik dla pracowników pierwszego kontaktu., Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej”,) wyróżniane są najczęściej następujące formy przemocy:

  • fizyczna - naruszanie nietykalności fizycznej poprzez np.: bicie, popychanie, szarpanie, kopanie, policzkowanie, duszenie, wykręcanie rąk,

  • psychiczna - naruszenie godności osobistej poprzez, np.: upokarzanie, krzyki, przeklinanie, zastraszanie, szantażowanie, wyśmiewanie, izolowanie od otoczenia,

  • seksualna - naruszenie intymności poprzez, np.: gwałt, zmuszanie do nieakceptowanych form współżycia, oglądania treści pornograficznych,

  • ekonomiczna - naruszenie własności poprzez, np.: kontrolowanie wydatków, wydzielanie pieniędzy, przywłaszczanie pieniędzy lub innych dóbr, zmuszanie do podpisywania zobowiązań finansowych,

  • zaniedbanie - naruszenie obowiązku do opieki ze strony osób bliskich, mogące polegać na niedostarczaniu pożywienia, leków, ubrania, zaniedbaniu podstawowych potrzeb drugiego człowieka.

 

Amerykańska psycholog Leonora E. Walker badając kobiety doznające przemocy w rodzinie opisała pewne cyklicznie pojawiające się w ich związkach zdarzenia.

Według niej na cykl przemocy składają się trzy następujące po sobie fazy:

  1. Faza narastania napięcia - osoba stosująca przemoc jest napięta i zirytowana, często robi awantury z byle powodu i prowokuje kłótnie.

  2. Faza gwałtownej przemocy – ostry incydent przemocy. Osoba stosująca przemoc staje się gwałtowna i wpada w szał.

  3. Faza „miodowego miesiąca” – jest to czas skruchy osoby stosującej przemoc. Sprawca najczęściej wówczas przeprasza, żałuje tego, co zrobił i okazuje miłość.

 

Przemoc nie jest jednorazowym aktem, lecz procesem, który ma tendencję do powtarzania się. Niezatrzymana przemoc narasta.

Następujące po sobie fazy powodują coraz większe uwikłanie osoby doznającej przemocy w sytuację. Z czasem staje się bezradna i zaprzestaje wszelkich działań.  Wynika to z przekonania, że cokolwiek zrobi, nie będzie to miało sensu i nic nie zmieni. W fazie „miodowego miesiąca” osoby doznające przemocy często ponownie wierzą w zmianę sprawcy i rezygnują z pomocy osób lub instytucji zewnętrznych.